arrow_drop_up arrow_drop_down

Haptotherapie bij eetstoornissen

Tweedaagse nascholing 7 & 14 november 2020 

Een eetstoornis gaat niet over eten, maar over omgaan met gevoelens.

Voor haptotherapeuten, haptonomen, trainers, coaches van Synergos en andere erkende haptonomieopleidingen en voor studenten in de afstudeerfase. 

Een zorgelijke uitingsvorm van een dieper liggend trauma
Ernstige eetstoornis lijdt vaak tot sociaal isolement. Jezelf de moeite niet waard vinden, onzekerheid en het fenomeen eten te willen ontwijken lijden op den duur vaak tot eenzaamheid. Hierdoor ontstaat een cirkelgang die steeds moeilijker is te doorbreken. Bij een aantal cliënten speelt ook een verleden van seksueel misbruik. Een eetstoornis is een uitingsvorm van dieper liggend trauma of ontwikkelingsstoornissen. Deze uitingsvorm is een manier om met negatieve gevoelens en gedachten om te gaan. Controle, straffen en belonen zijn onderdelen hiervan. Het is  een zorgelijke uitingsvorm; de persoon zelf lijdt eronder en/of de omgeving maakt zich ernstige zorgen. Soms zelfs op het niveau van leven of dood gaan. 

Naast de zeer ernstige vormen van eetstoornissen kennen we 'mildere vormen van verstoring in eetgedrag, waarbij iemand (nog) wel gewoon kan functioneren. Hij of zij isoleert zich wel wat maar het normale leven is niet meteen verstoord. Diegene kan dus nog wel werken, sporten, sociale contacten onderhouden, maar heeft momenten waarop hij/zij het moeilijk heeft. Omdat diegene niet helemaal vastloopt, wordt het verstoorde eetpatroon vaak niet als hoofdprobleem gezien.

Juist de gevoelswereld
Vaak wordt er gekeken naar het oplossen van de eetstoornis omdat daar de zorg ligt. Denk hierbij aan eetschema's of afspraken op gedragsniveau. Maar juist daarin wordt de behoefte aan controle, belonen of straffen ontnomen. De persoon ervaart minder autonomie. Want kijk je alleen naar het eten, dan werk je aan symptoombestrijding. Werk je met de gevoelswereld, dan werk je een laag dieper. Door samen met de cliënt de functie van de eetstoornis te verkennen en deze ook voelbaar te maken, ontstaat er ruimte voor verandering.

Wat we vanuit haptonomie aanbieden is het stimuleren van de beweging van binnenuit. Bewust worden van gevoelens, ook op dieper liggend niveau en het stimuleren van eigen invloed. Dat betekent overigens dat we ons meteen op een ethisch vlak begeven, want hiermee laten we het sturen op gezond eten los.

Een eetstoornis gaat over omgaan met gevoelens
Eten voorziet in een directe levensbehoefte. Het gaat ‘over-leven’. In de begeleiding werk je dus op het niveau van bestaan en zijn; van leven en van overleven. Als er een eetstoornis optreedt, hebben we direct te maken met een complexe dynamiek omdat deze eetgewoonten iedere dag, ieder moment aanwezig zijn. Denk hierbij aan het belonen van jezelf, maar ook streng zijn voor jezelf, presteren, het beïnvloeden van je uiterlijk door af te vallen of aan te komen. De oorzaak van deze patronen heeft een directe link met de manier waarop de cliënt met gevoelens omgaat. Het kan gaan om angst, trauma, maar bijvoorbeeld ook om lichamelijkheidsbeleving in het algemeen. Een eetstoornis gaat niet over eten, maar is een manier om met gevoelens om te gaan.

Eetstoornis is een complexe materie omdat de cliënt in strijd is met zichzelf. Dit uit zich in enerzijds wel willen leren en voelen maar tegelijkertijd de eetstoornis in stand houden omdat ze niet anders kunnen. Van de therapeut vraagt dit een combinatie van meebewegen en meevoelen, maar ook helder en transparant blijven in de koers die jullie varen. Ook kan doorverwijzing naar andere hulpverleners noodzakelijk zijn.

Lichaamsbeleving
Vaak hebben cliënten een verstoord beeld van hun lichaamsbeleving. De cliënt ziet zichzelf heel anders dan de werkelijkheid. Zij bewegen zich onbewust bijvoorbeeld net zo breed als dat zij denken te zijn en niet zoals ze werkelijk zijn. Praktische oefeningen kunnen de cliënt helpen aan feitelijke en doorleefde feedback over hun werkelijke lichaamsvormen en de beleving daarvan. Aandacht voor lichamelijk contact en intimiteit bij cliënten met een eetstoornis is van groot belang.

Perfectionisme en controle loslaten zijn grote thema’s bij mensen met een eetstoornis.

Onderdelen nascholing

  • Herkennen, oorzaken en functies van eetstoornissen
  • Soorten eetstoornissen
  • Interactiedynamiek tussen cliënt en hulpverlener
  • Lichaamsbeleving bij cliënten met eetstoornis
  • Haptotherapeutisch aanbod: aanraken, oefenvormen en gesprek
  • Toepassing van de emotie- en interactiecirkel in combinatie met het interventieschema van Synergos
  • Grondhouding (zijnswijze) van de therapeut, rekening houdend met complexiteit rondom eetstoornissen
  • Haptonomische begeleiding in het veld van andere begeleidingsmogelijkheden en therapieën

Docenten 
Roos Bits-Derksen is haptotherapeut, docent haptonomie en (bedrijfs)trainer
Lien Wetters is haptotherapeut, psycholoog en docent haptonomie
Marianne Vonk is haptotherapeut en assistent docent

Accreditatie in aanvraag (indicatie VVH: 28-35 HTD en SKB: 28-35 SBU).


Algemene literatuur en artikelen met betrekking tot eetstoornissen
Winnen of leren, Noa Pothoven

Emma wil leven

Hongerklop, dochter en vader over een eetstoornis, Hille en Peter Henk Steenhuis 

Blog  eetstoornissen 

Somatische-zorg-voor-jongeren-met-een-eetstoornis

Huisarts_herkent_eetstoornis_niet

Eetstoornissen-de-huisartsenpraktijk-het-perspectief-van-de-patiënt

Cookie gebruik